30.09.2026 · Anna Zawadzka

Ewidencja wydatków budżetowych w jednostkach organizacyjnych JST od 2027 roku: czas przejść od klasyfikacji do księgowania

Przygotowanie jednostek samorządu terytorialnego do księgowania w 2027 roku wchodzi w kolejny etap naszych prac.

Najpierw zajmowaliśmy się planowaniem budżetu na 2027 rok. Następnie szczegółowo analizowaliśmy nową klasyfikację budżetową i jej powiązanie z planem kont oraz zasady przyporządkowania poszczególnych dochodów i wydatków do nowych paragrafów.

Teraz czas odpowiedzieć na kolejne, bardzo praktyczne pytanie:

Co stanie się z zaplanowanym i prawidłowo sklasyfikowanym wydatkiem, kiedy faktura trafi do jednostki?

Zmiana klasyfikacji budżetowej od 2027 roku nie kończy się bowiem na zmianie numerów paragrafów w planie finansowym. Musi znaleźć swoje odzwierciedlenie również w obiegu dokumentów, ich opisie merytorycznym, dekretacji oraz ewidencji księgowej.

Dlatego trzeci webinar z cyklu poświęcimy właśnie ewidencji wydatków budżetowych w jednostkach organizacyjnych JST od 2027 roku, z uwzględnieniem księgowania podatku VAT.

Od planu finansowego do ksiąg rachunkowych

Jednym z najważniejszych zadań przygotowujących jednostkę do 2027 roku będzie zapewnienie spójności całego procesu: planowania, ewidencji i sprawozdawczości.

Nowa klasyfikacja znacznie dokładniej opisuje ekonomiczny charakter określonych przepływów pieniądza. W praktyce oznacza to, że dotychczasowy sposób opisywania i dekretowania dokumentów w wielu jednostkach będzie wymagał ponownej analizy.

Nie wystarczy więc przygotować planu finansowego według nowych paragrafów. Trzeba również odpowiedzieć na pytanie, jak informacja wynikająca z nowej klasyfikacji ma zostać przeniesiona do ksiąg rachunkowych jednostki.

VAT, paragraf 101 i centralizacja rozliczeń

Pierwszy blok webinaru poświęcimy zagadnieniu, które w praktyce JST wymaga szczególnej uwagi: ewidencji podatku VAT.

Pojawienie się objaśnień do paragrafu 101 „Podatek od towarów i usług (VAT)” powoduje konieczność uporządkowania zasad planowania i ewidencjonowania operacji związanych z podatkiem VAT. Kluczowe będzie rozróżnienie samego rozliczenia podatku od sytuacji, w której dochodzi do konieczności zapłaty podatku VAT należnego przy braku jego kasowego otrzymania.

Dodatkowym elementem jest specyfika JST wynikająca z centralizacji VAT. Jednostki organizacyjne dokonują czynności sprzedaży i zakupów, natomiast rozliczenie podatku następuje w ramach scentralizowanego modelu JST.

Na webinarze przejdziemy więc przez cały proces: od powstania należności i VAT należnego, poprzez rozrachunki, aż do rozliczenia podatku z urzędem skarbowym i ustalenia właściwego sposobu ujęcia wydatku. Osobno omówimy również VAT podlegający i niepodlegający odliczeniu oraz jego wpływ na wartość kosztu, zakupionego składnika majątku i nakładów na niefinansowe aktywa trwałe.

Jedna faktura może już nie oznaczać jednego paragrafu

Drugi obszar to codzienna praktyka każdej jednostki: zakupy, materiały, wyposażenie i usługi.

To właśnie tutaj konsekwencje zwiększenia szczegółowości klasyfikacji będą szczególnie widoczne. Dotychczas wiele bardzo różnych ekonomicznie operacji mogło być ujmowanych w jednym szerokim paragrafie. Od 2027 roku trzeba będzie znacznie dokładniej odpowiedzieć na pytanie:

Co jednostka rzeczywiście kupuje i jaki jest ekonomiczny charakter tego wydatku?

Będziemy analizować m.in. § 778 „Materiały i wyposażenie”, usługi informatyczne i telekomunikacyjne, najem, dzierżawę oraz pozostałe rodzaje usług.

Szczególnie ważne będzie pokazanie sytuacji, w których jedna faktura może wymagać zastosowania kilku paragrafów klasyfikacji budżetowej. A to prowadzi bezpośrednio do kolejnego problemu, czyli opisu merytorycznego dokumentu.

Opis merytoryczny faktury od 2027 roku nabiera nowego znaczenia

Księgowość może prawidłowo zadekretować dokument tylko wtedy, gdy z jego treści i opisu wynika, czego faktycznie dotyczyła operacja gospodarcza. Dlatego zmiana klasyfikacji nie jest wyłącznie problemem służb finansowo-księgowych. Dotyczy również pracowników merytorycznych dokonujących zakupów, realizujących umowy i opisujących dokumenty.

Na webinarze pokażemy, które informacje powinny znaleźć się w opisie dokumentu, aby możliwe było prawidłowe ustalenie paragrafu oraz konta księgowego. Zastanowimy się również, gdzie przebiega granica odpowiedzialności pomiędzy pracownikiem merytorycznym a księgowością.

Omówimy przy tym nie tylko urząd i jednostki budżetowe, ale również specyfikę operacji gospodarczych w samorządowych zakładach budżetowych.

Największa zmiana: nakłady na niefinansowe aktywa trwałe

Trzeci blok poświęcimy zagadnieniu, które uważamy za jeden z najważniejszych obszarów przygotowania polityki rachunkowości jednostek do 2027 roku: nakładom na niefinansowe aktywa trwałe i grupie 040.

Tutaj szczególnie wyraźnie widać, że nie możemy już patrzeć na klasyfikację wydatku wyłącznie przez pryzmat jego wartości. Trzeba będzie połączyć kilka elementów:

  • charakter ekonomiczny wydatku,
  • zasady przyjęte w polityce rachunkowości,
  • sposób ewidencji składnika majątku,
  • właściwy paragraf klasyfikacji budżetowej.

Dlatego szczegółowo przeanalizujemy relację pomiędzy § 701 i § 711 a § 778 oraz kontami 011, 013, 401, 072, 080, 810 i 800.

Przedstawimy również, dlaczego przy kwalifikowaniu wydatków nie można pominąć zasad wynikających z KSR 11, w szczególności w przypadku zakupów większej liczby składników oraz tworzenia zbiorczych obiektów inwentarzowych.

Osobną część poświęcimy kontu 080 „Środki trwałe w budowie (inwestycje)”, od momentu ponoszenia nakładów aż do rozliczenia zadania i przyjęcia środka trwałego do użytkowania.

Nie uczymy się tylko nowych numerów paragrafów

To będzie podstawowe założenie trzeciej części cyklu. Rok 2027 nie powinien oznaczać prostego zastąpienia starych numerów paragrafów nowymi.

Zmiana klasyfikacji powinna skłonić jednostki do uporządkowania całego procesu ewidencji operacji gospodarczych: od momentu planowania wydatku, poprzez zawarcie umowy i dokonanie zakupu, aż do opisu dokumentu, jego dekretacji i ujęcia w księgach rachunkowych.

Dlatego webinar będzie miał przede wszystkim charakter praktyczny. Będziemy pracować na konkretnych operacjach, dokumentach i schematach księgowań. Pokażemy, jak przejść od faktury do prawidłowego zapisu w księgach i jak połączyć ze sobą klasyfikację budżetową, plan finansowy, ewidencję kosztów, VAT oraz ewidencję majątkową.

Zapraszamy do udziału.

Zapisz się na webinar →