Księgowość budżetowa - od czego zacząć?

Rozpoczynamy pracę w sektorze samorządowym. Kończymy studia kierunkowe z zakresu rachunkowości, finansów, często również ze specjalizacją dotyczącą rachunkowości budżetowej. Znamy podstawowe zasady rachunkowości, wiemy, czym są aktywa, pasywa, koszty, przychody, należności i zobowiązania. Poznaliśmy podstawy ewidencji księgowej.

A potem przychodzi pierwszy dzień pracy w urzędzie, szkole, ośrodku pomocy społecznej czy innej jednostce samorządowej i okazuje się, że rachunkowość budżetowa ma swoją specyfikę.

Pojawia się plan finansowy, klasyfikacja budżetowa, zaangażowanie, wydatki i dochody budżetowe, konta zespołu 2, konto 130, 221, 222, 223, 800, 810… Do tego sprawozdawczość budżetowa, operacje na przełomie roku, dochody pobierane na rzecz budżetu czy szczególne zasady ewidencji środków trwałych. Trzeba zrozumieć proces inwentaryzacji i prawidłowo przygotować sprawozdanie finansowe.

Często okazuje się, że sama znajomość zasad rachunkowości to dopiero początek.

Dlaczego w każdej jednostce księguje się trochę inaczej?

Osoby rozpoczynające pracę w sektorze samorządowym często zwracają uwagę na jeszcze jedną rzecz. W jednej jednostce określona operacja księgowana jest w określony sposób, a w innej - nieco inaczej.

Pojawia się więc pytanie: Czy tak może być?

Oczywiście, że tak.

Rachunkowość jednostek sektora finansów publicznych funkcjonuje w określonych ramach prawnych, ale jednocześnie pozostawia jednostkom przestrzeń do przyjmowania własnych rozwiązań rachunkowych. Warunek jest jeden - rozwiązania te muszą mieścić się w granicach obowiązującego prawa.

Dlatego ucząc się rachunkowości budżetowej, trzeba nauczyć się rozróżniać trzy poziomy regulacji.

Pierwszy to ustawy, w szczególności ustawa o rachunkowości i ustawa o finansach publicznych.

Drugi poziom stanowią rozporządzenia, które określają szczególne zasady rachunkowości, plany kont, zasady sprawozdawczości oraz klasyfikacji budżetowej.

Trzeci - niezwykle istotny w codziennej pracy księgowego - to indywidualne rozwiązania przyjęte w konkretnej jednostce, przede wszystkim w polityce rachunkowości, zakładowym planie kont oraz instrukcjach i procedurach wewnętrznych.

I dopiero połączenie tych trzech poziomów pozwala odpowiedzieć na pytanie: Jak prawidłowo zaksięgować daną operację w mojej jednostce? Od czego zatem zacząć naukę księgowości budżetowej?

Najpierw trzeba zrozumieć system.

Dlaczego jednostka budżetowa funkcjonuje inaczej niż przedsiębiorstwo? Jaka jest relacja pomiędzy budżetem JST a planem finansowym jednostki? Czym różni się dochód budżetowy od przychodu? Dlaczego wydatek nie zawsze jest kosztem? Co oznacza wykonanie planu finansowego i dlaczego księgowy musi jednocześnie patrzeć na księgi rachunkowe oraz klasyfikację budżetową?

Kolejnym krokiem powinno być poznanie planu kont i logiki funkcjonowania poszczególnych kont.

Nie chodzi jednak o nauczenie się na pamięć, że dana operacja oznacza zapis „Wn tego konta, Ma tamtego”. Znacznie ważniejsze jest zrozumienie, dlaczego właśnie te konta biorą udział w ewidencji i co dzieje się z ich saldami w kolejnych etapach rozliczenia operacji. Dopiero wtedy schematy księgowe zaczynają być logiczne.

Księgowość budżetowa to nie tylko dekretacja dokumentów

Dobry księgowy budżetowy musi rozumieć cały proces. Otrzymujemy dokument. Musimy ustalić, czego dotyczy operacja, z jakiego planu finansowego będzie finansowana, jaka klasyfikacja budżetowa jest właściwa, na jakich kontach należy ją ująć, kiedy powstaje zobowiązanie lub należność, jak rozliczyć płatność oraz gdzie ta operacja zostanie później wykazana w sprawozdawczości.

To właśnie powiązanie:

dokument → klasyfikacja budżetowa → plan finansowy → dekretacja → księgi rachunkowe → płatność → sprawozdawczość

jest jednym z najważniejszych elementów praktycznej nauki rachunkowości budżetowej.

Jeżeli rozumiemy cały proces, znacznie łatwiej poradzimy sobie również z sytuacją, której wcześniej nie spotkaliśmy.

10 lekcji praktycznej księgowości budżetowej

Z takiego założenia powstał nasz kurs „Rachunkowość budżetowa od podstaw”.

Kurs stworzyliśmy z myślą o osobach, które chcą rozpocząć pracę w księgowości sektora samorządowego, ale również o księgowych, którzy już pracują w urzędach i jednostkach organizacyjnych JST i chcą uporządkować swoją wiedzę oraz lepiej zrozumieć mechanizmy, które wykorzystują każdego dnia.

To 10 lekcji nauki księgowania, ale nie w oderwaniu od rzeczywistości jednostki.

Pracujemy na praktycznych przykładach, dokumentach, wzorach, schematach księgowych i czynnościach, które rzeczywiście wykonuje księgowy.

Chodzi o to, aby po zakończeniu kursu nie tylko wiedzieć „jak zaksięgować”, ale przede wszystkim rozumieć „dlaczego właśnie w ten sposób”.

Bo rachunkowości budżetowej można nauczyć się znacznie łatwiej, kiedy przestaniemy traktować ją jako zbiór kont i schematów, a zaczniemy rozumieć system, w którym funkcjonuje jednostka sektora finansów publicznych.

Chcesz zobaczyć, czego będziemy uczyć się krok po kroku?

Zapoznaj się z pełnym programem kursu w linku poniżej.

Możesz również zobaczyć, w jaki sposób prowadzimy zajęcia - przygotowaliśmy testową lekcję wprowadzającą, dzięki której przed zapisaniem się na kurs możesz poznać jego formułę i sposób pracy.

Rachunkowość budżetowa - zacznijmy od podstaw, które pozwolą później zrozumieć całość.